- pj.kulak@uw.edu.pl
https://orcid.org/0000-0002-0409-0002
Asystent w Katedrze Historii Sztuki Nowoczesnej. Absolwent Instytutu Informacji Naukowej i Studiów Bibliologicznych, Instytutu Historii Sztuki oraz Podyplomowego Studium Muzealniczego Uniwersytetu Warszawskiego. W 2022 roku obronił rozprawę doktorską przygotowaną pod kierunkiem dr hab. Iwony Luby, prof. ucz. Autor wystaw i katalogów poświęconych karykaturze i grafice użytkowej. Pomysłodawca i współredaktor antologii Śladem karykatury. Polskie teksty do 1939 roku (2024). Inicjator i współtwórca internetowej bazy Archiwum Muzeum Karykatury – Sygnatury (archiwum.muzeumkarykatury.pl), projektu sfinansowanego przez UE w ramach Krajowego Planu Odbudowy (2024). Od 2013 roku związany jest z Muzeum Karykatury w Warszawie, gdzie obecnie kieruje Działem Zbiorów i Dokumentacji. Stypendysta MKiDN. Członek Międzynarodowej Rady Muzeów (ICOM).
Zainteresowania
polska grafika użytkowa XX wieku (szczególnie ilustracja książkowa, rysunek prasowy, plakat, projekty okładek); historia i teoria karykatury; krytyka artystyczna dwudziestolecia międzywojennego w Polsce; historia kobiet w dwudziestoleciu międzywojennym w Polsce
Wybrane publikacje
Książki:
Nić porozumienia. Ilustracje w książkach serii Biblioteka „Jednorożca”, Czysty Warsztat, Państwowy Instytut Wydawniczy, Gdańsk 2022 (seria: Sztuka książki – biblioteka pod red. Janusza Górskiego).
Książki pod redakcją:
Śladem karykatury. Polskie teksty do 1939 roku. Antologia, wybór i komentarz P. Kułak, red. nauk. i oprac. P. Kułak, A. Tołysz, słowo/obraz terytoria, Muzeum Karykatury, Gdańsk, Warszawa 2024.
Karykatura ciała – ciało w karykaturze, red. nauk. P. Kułak, Muzeum Karykatury, Warszawa 2021.
Rozdziały i artykuły (wybór):
Ha-Ga i inne karykaturzystki polskie, w: Ha-Ga. Życie towarzysko-rysunkowe, red. P. Kułak, Warszawa: Muzeum Karykatury, 2025, s. 15-27 [katalog wystawy]
Vision of Africa in Polish Book Illustration for Childern Between 1945 and 1989, „Acta Academiae Artium Vilnensis”, [w druku, planowana publikacja do końca 2025].
Zewnętrzna szata graficzna serii satyrycznych z lat 1945-1989 warszawskich wydawnictw „Iskry” i „Czytelnik”, „Z badań nad książką i księgozbiorami historycznymi” 2025, t. 19, nr 1, s.139-159.
Rysunkowe wizje i reportaże. Okupacyjne cykle Kazimierza Grusa i Jerzego Zaruby ze zbiorów Muzeum Karykatury, w: Kpina z wroga. Satyra okresu II wojny światowej, red. K. Korenda-Gojdź, Gorzów Wielkopolski: Muzeum Lubuskie, 2025, s. 15-27, [katalog wystawy].
„Pomieszczenie to nie jest ani miłe, ani wytworne, ani ładne”. Poglądy Neli Samotyhowej na sposoby prezentacji wystaw muzealnych w: Polskie muzealnictwo w okresie międzywojennym, red. A. Degler, Wrocław: Wydawnictwo Ossolineum, 2024, s. 155-168.
Historia karykatury czy historie karykatur? Wybrane europejskie opracowania dziejów karykatury od końca XVIII do początków XX wieku, w: Śladem karykatury. Polskie teksty do 1939 roku. Antologia, wybór i komentarz P. Kułak, red. nauk. i oprac. P. Kułak, A. Tołysz, Gdańsk, Warszawa: słowo/obraz terytoria, Muzeum Karykatury, 2024, s. 13-40.
Krytyk – przyjaciel twórcy i odbiorcy. Krytyka artystyczna Neli Samotyhowej na łamach tygodnika „Kobieta Współczesna” (1927-1934), „Quart” 2023, nr 1 (67), s. 122-141.
Projekty z humorem. Plakaty, ilustracje, okładki Eryka Lipińskiego, w: Zrobiłem projekt. Grafika użytkowa Eryka Lipińskiego, red. P. Kułak, Warszawa: Muzeum Karykatury, 2023, s. 5-23, [katalog wystawy].
Przenikanie. Artystyczne i kolekcjonerskie relacje Teodora i Eryka Lipińskich, w: Miej oko. Teodor i Eryk Lipińscy, red. P. Kułak, Warszawa: Muzeum Karykatury, 2023, s. 3-9, [katalog wystawy].
„Sprzedawać rozkosz zwykła rzecz dla rozpustnicy”. Wizerunek prostytutki w polskiej prasie satyrycznej dwudziestolecia międzywojennego na wybranych przykładach, [w:] Kobieta w literaturze, sztuce i muzyce – ujęcie interdyscyplinarne, t. 3, red. E. Chodźko, P. Pomajda, Lublin: Wydawnictwo Naukowe Tygiel,2022, s. 41-54.
Gry z tożsamością płciową. Wizerunek kobiety zmaskulinizowanej i lesbijki w niemieckich rysunkach satyrycznych lat 20. XX wieku, w: Ciało w karykaturze, karykatura ciała w sztuce, red. P. Kułak, Warszawa: Muzeum Karykatury, 2021, s. 33-54.
Satyra na uciśnione kobiety, czyli obraz równouprawnionej matki i żony w polskich rysunkach satyrycznych lat 30. XX w., w: Literatura, kultura i sztuka – wybrane aspekty, red. E. Chodźko, J. Kozłowska, Lublin: Wydawnictwo Naukowe Tygiel, 2021, s. 60-74.
Nić narracji. O twórczości rysunkowej Stasysa Eidrigeviciusa, w: Stasys – rysunki refleksyjne, red. P. Kułak, Warszawa: Muzeum Karykatury, 2021, s. 12-23, [katalog wystawy].
Art déco w ilustracjach prasowych Jerzego Zaruby, w: Polskie art déco: materiały siódmej sesji naukowej „Polskie art déco – malarstwo i grafika” pod przewodnictwem prof. Anny Sieradzkiej, prof. Andrzeja K. Olszewskiego, dr Anny Kostrzyńskiej-Miłosz w Muzeum Mazowieckim w Płocku 23-24 października 2017, red. Z. Chlewiński, Płock: Muzeum Mazowieckie w Płocku, 2019, s. 216-231.
Gwiazdy i bohaterki. Kobiety w międzywojennym kabarecie, w: Nie tylko nóżki! Kabarety i rewie dwudziestolecia międzywojennego w Polsce, red. K. Prymlewicz, P. Kułak, Warszawa: Muzeum Karykatury, 2018, s. 14-27, [katalog wystawy].
Chłopczyca – o wizerunku nowoczesnej kobiety w rysunkach satyrycznych lat 20. XX wieku, „Ad Rem”, nr 2, 2017, s. 15-22.
Kolekcja Muzeum Karykatury im. Eryka Lipińskiego w Warszawie, „Muzealnictwo”, R. 57, 2016, s. 122-131.
Teksty popularnonaukowe:
Butenko pinxit et invenit. O twórczości Bohdana Butenki, niezlasztuka.net, 24 listopada 2023.
Ha-Ga. Ilustratorka i kreatorka rysunkowych komentarzy obyczajowych, niezlasztuka.net, 16 lipca 2023.
Jak ćma do ognia. Opowieść o wybitnym ilustratorze Marianie Stachurskim, niezlasztuka.net, 14 kwietnia 2022.
Eryk Lipiński. Mistrz ostrej kreski i ciętej riposty, niezlasztuka.net, 26 września 2021.
Stasys Eidrigevičius i jego świat, czyli przypowieść o poszukiwaniu sensu, niezlasztuka.net, 11 kwietnia 2021.