Piąta edycja Visual literacy 2026/2027
Termin nadsyłania zgłoszeń: 25 września 2026
Od października 2021 do czerwca 2022 Instytut Historii Sztuki UW realizował – w ramach sojuszu 4EU+ – wspólnie z Uniwersytetem Karola w Pradze i Uniwersytetem Mediolańskim roczny, międzynarodowy moduł edukacyjny pt. Visual Literacy: Understanding Images across Europe – Past and Present.
Kolejne edycje projektu odbyły się w latach 2022-2023 oraz 2024-2026. Obecnie trwa nabór do nowej, piątej odsłony projektu.
Zajęcia w ramach modułu prowadzili wykładowcy uczelni partnerskich:
- prof. Giorgio Zanchetti (Uniwersytet Mediolański)
- dr Davide Colombo (Uniwersytet Mediolański)
- prof. Marie Rakušanová (Uniwersytet Karola)
- dr Jan Dienstbier (Uniwersytet Karola)
- dr Vendula Fremlová (Uniwersytet Karola)
- dr Pavla Gajdošíková (Uniwersytet Karola)
- Giulia Kimberly Colombo, doktorantka (Uniwersytet Mediolański)
- dr Giulia Zompa (Uniwersytet Mediolański)
- dr Zuzana Štefková (Uniwersytet Karola, w zespole od 2025 r.)
oraz wykładowcy Uniwersytetu Warszawskiego:
- dr Karolina Mroziewicz (koordynatorka projektu)
- dr Kamila Dworniczak
- dr Magdalena Herman
- dr Monika Czekanowska-Gutman
- dr Zuzanna Sarnecka
- dr Joanna Smalcerz
Moduł składa się z konwersatorium i tutoringu online oraz warsztatów terenowych, które w odbędą się w Mediolanie, Pradze i Warszawie.
W piątej edycji modułu studenci mogą wybrać jedną spośród czterech ścieżek tutoringowych:
- Visual literacy: Between Educational, Artistic and Curatorial Approaches to tutorial prowadzony przez Pavlę Gajdošíkovą i Zuzanę Štefkovą z Uniwersytetu Karola. Zajęcia dotyczą sztuki współczesnej, edukacji artystycznej oraz praktyk kuratorskich jako form dialogu i narzędzi wspierających myślenie krytyczne. Studenci będą badać aktualne trendy, tematy i „zwroty” w obszarze sztuki współczesnej, wykorzystując te analizy jako punkt wyjścia do wspólnego opracowania własnych projektów kuratorskich. W ramach tutorialu studenci będą podejmować aktywności artystyczne, aby lepiej zrozumieć pozycję i perspektywę artysty.
- Between Likeness and Creation: Portrait, Self-Portrait, and the Transformations of Image and Identity from Early Modern to the Contemporary Art. Tutorial prowadzony przez dr Monikę Czekanowską-Gutman z Uniwersytetu Warszawskiego wprowadza studentów w relacje i napięcia między portretem a autoportretem, ujmowanym w porządku chronologicznym – od sztuki dawnej po współczesność, w szczególności w nowoczesnej sztuce europejskiej, z uwzględnieniem wybranych przykładów pozaeuropejskich. Podczas zajęć omawiany będzie sposób, w jaki artyści za pomocą środków formalnych i rozwiązań ikonograficznych kształtowali własną podobiznę lub wizerunek portretowanej osoby, a zarazem konstruowali, przyjmowali, ukrywali bądź destabilizowali tożsamość. Przedmiotem refleksji będzie również to, w jaki sposób portrety i autoportrety stawały się odpowiedzią na konflikty i traumy swoich czasów.
- Materiality of Colour and Practices in Painters’ Workshops of the Late Middle Ages and Early Modernity. Ten tutorial prowadzony przez dr Karolinę Mroziewicz z Uniwersytetu Warszawskiego będzie poświęcony fizycznym materialności koloru, ekonomicznej i kulturowej wartości pigmentów, ich dostępności oraz zastosowaniu w warsztatach malarskich XV i XVI wieku. Studenci będą m.in. wytwarzać farby na bazie pigmentów ziemnych i barwników organicznych oraz zastanowią się nad warunkami, które sprawiały, że przednowoczesna paleta barw była zrozumiała, istotna i cenna dla ówczesnych odbiorców. Doświadczą również bezpośrednio wyzwań i ograniczeń związanych z rekonstrukcją średniowiecznych i nowożytnych receptur malarskich.
- The Material Culture and Visual Language of Early Modern Games to zajęcia, które poprowadzi dr Magdalena Herman z Uniwersytetu Warszawskiego. Są one poświęcone analizie tego, jak gry drukowane od końca XV do początku XVIII wieku były tworzone, postrzegane i wykorzystywane jako interaktywne, społeczne i materialne artefakty. Zajęcia koncentrują się przede wszystkim na wybranych przykładach gier karcianych, planszowych i książkowych, badając relacje zachodzące między tymi obiektami, ich twórcami oraz towarzyszącymi im praktykami. Uczestnicy będą analizować m.in. materiały, techniki i formy wykorzystywane przy produkcji przedmiotów służących do gry, a także sposoby, w jakie odzwierciedlały one nowożytne praktyki społeczne i kulturowe. Kurs obejmie również analizę tego, jak gry i sama rozgrywka były przedstawiane w nowożytnej kulturze wizualnej. Wreszcie, omówiony zostanie język wizualny samych gier oraz to, w jaki sposób obrazy, teksty i formy materialne współtworzyły ich znaczenie i doświadczenie ich odbioru.
Adresatami modułu są studenci drugiego oraz trzeciego roku studiów stacjonarnych pierwszego stopnia IHS UW i MISH (realizujący minimum programowe w IHS) oraz studenci uczelni partnerskich.
Najważniejsze informacje praktyczne na temat nadchodzącej edycji projektu można znaleźć w załączonej prezentacji.