dr Jakub Gałęziowski

Historyk społeczny i praktyk historii mówionej. W 2021 roku uzyskał stopień doktora historii na Uniwersytecie w Augsburgu oraz Uniwersytecie Warszawskim na podstawie rozprawy poświęconej polskim dzieciom urodzonym z powodu wojny (opublikowanej jako „Niedopowiedziane biografie. Polskie dzieci urodzone z powodu wojny”, Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej, 2022). Obecnie związany z Uniwersytetem Warszawskim, gdzie realizuje projekt badawczy dotyczący dzieci urodzonych przez byłe robotnice przymusowe i dipiski. Autor licznych artykułów z zakresu historii mówionej oraz historii społecznej. Specjalista ds. Europy Środkowo-Wschodniej w Children Born of War Project (Oslo). Współzałożyciel Polskiego Towarzystwa Historii Mówionej oraz jego prezes (2009–2011 oraz 2022–2025). Członek rady International Oral History Association (2023–2025) oraz jego wiceprezes (2025–2028). Przewodniczący Komisji Historii Mówionej przy Komitecie Nauk Historycznych Polskiej Akademii Nauk. Redaktor „Wrocławskiego Rocznika Historii Mówionej”. Współautor Rekomendacji etycznych PTHM; prowadzi szkolenia i warsztaty z zakresu nagrywania, opracowywania i analizy wywiadów oraz zagadnień etycznych związanych z historią mówioną. Współorganizuje Seminaria Historii Mówionej

Staże i pobyty naukowe

Niemiecki Instytut Historyczny w Warszawie (wrzesień 2016 – maj 2017)
Uniwersytet Johannesa Gutenberga w Moguncji (maj 2022)
Uniwersytet w Konstancji (październik 2024)

Publikacje

Monografie:

Niedopowiedziane biografie. Polskie dzieci urodzone z powodu wojny, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2022.

Nagrody i wyróżnienia za tę książkę:

Nagroda „Polityki” za książkę historyczną w kategorii debiuty (maj 2023)

Nagroda im. Tomasza Strzembosza za najlepszą książkę dotyczącą najnowszej historii (wrzesień 2023)

Nagroda im. Tadeusza Kotarbińskiego za wybitną pracę naukową z zakresu nauk humanistycznych (listopad 2023)

Nagroda KLIO (II stopnia) za najlepszą książkę historyczną (listopad 2023)

Nagroda naukowa (I Wydziału PAN) w dziedzinie historii im. Joachima Lelewela (listopad 2023)

Książka została również nominowana do trzech innych nagród: Nagrody im. Jana Długosza (Kraków), Nagrody im. Jerzego Giedroycia (Lublin) oraz Nagrody im. Kazimierza Moczarskiego (Warszawa).

Wydawnictwa źródłowe:

To wszystko człowiek widział. Wspomnienia wschowskich Kresowian, Urząd Miasta i Gminy Wschowa, Wschowa 2012.

[z J. Komperdą i K. Żłobecką], Profesor NIEzwyczajny: wspomnienia profesorów Politechniki Krakowskiej, Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki, Kraków 2011.

Rozdziały w wydawnictwach zbiorowych:

Wartime Sexual Violence and Its Consequences in the Catholic and Medical Postwar Discourses in Poland, 1945–1946, w: Challenging Norms. Family Planning as a Reflection of Social Change in Twentieth-Century Eastern Europe, red. H. Hein-Kircher, E. M. Hiemer, D. Denisa Nešťáková, Berghahn Books, New York 2025, 126–147

The Best Interests of the Child in National Terms: Policies Concerning Children of Polish Female Forced Laborers and Displaced Persons in the Early Cold War Era, w: Childhood during War and Genocide: Agency, Survival, and Representation, red. J. Michlic, A. Ullrich, Y. von Saal, Wallstein Verlag, Göttingen 2024, 151-175.

Researching Global Phenomena in Local Circumstances: Polish Children Born of War in the Context of CBOW Research, w: Children and Youth at Risk in Times of Transition: International and Interdisciplinary Perspectives, red. B.H. Borge, E. Kleinau, I.C. Ødegaard, De Gruyter Oldenbourg, Berlin–Boston 2024,115–138.

The “new normal” for oral history? Challenge and opportunities of interviewing during the global pandemic and its aftermath, w: Biographical research and new social architectures: challenges and opportunities for creative applications across Europe, red. L. Nurse, M. O’Neill, L. Moran,Bristol University Press, Bristol 2024, 106-123.

Single Mothers and Their Babies in Poland in 1945-1949. The Social Care System vs. Female Freedom and Subjectivity, w: Rooms for Manoeuvre. Another Look at Negotiating Processes in the Socialist Bloc, red. J. Kochanowski, C. Kraft, Vienna University Press, Vienna 2021, 191–211.

[z L. Haberkern i E. Käuper], Oral History and Requirements: Translating Theory into Practice, w: Children Born of War – Past, Present and Future, red. B. Stelzl-Marx, S. Lee, H. Glaesmer, Routledge, London 2021, 37–60. [z L. Kowarsch], Polacy w Norwegii – fragmenty wspomnień, w: Polacy w Norwegii (XIX-XXI wiek). Wybór materiałów, Archiwum Państwowe w Krakowie, Kraków 2010, 53–85.

Artykuły naukowe recenzowane:

Historia mówiona firm polonijnych jako przyczynek do badania historii mówionej biznesu w Polsce – wyznanie badacza, „Wrocławski Rocznik Historii Mówionej”, 2025, 15: 8-33.

Wrażliwa humanistyka, „Kultura i Społeczeństwo”, 2025, 69 (3): 3–18.

[z K. Kaźmierską], Together or Apart? Doing Biographical Research and Oral History in an Interdisciplinary Context, „Current Sociology”, 2023, 71 (4): 627–643.

‘The Sense of Justice and the Need for Eugenics Require Instant and Effective Intervention’: Terminating Pregnancies Resulting from Wartime Rapes in Poland in 1945, „Zeitschrift für Ostmitteleuropa-Forschung/Journal of East Central European Studies”, 2022, 72 (2): 235–259.

Czas na analizę! O potrzebie seminariów historii mówionej, „Wrocławski Rocznik Historii Mówionej”, 2022, 12: 226–246.

When a Historian Meets Vulnerability – Methodological and Ethical Aspects of Research on Sensitive Topics and with People Affected by Difficult Experiences, „Rocznik Antropologii Historii”, 2020, 13: 169–189.

Oral History and Biographical Method. Common Framework and Distinctions Resulting from Different Research Perspectives, „Przegląd Socjologii Jakościowej”, 2019, 15 (2): 76–103.

Dom Matki i Dziecka w Słupsku w świetle badań Polskiego Instytutu Służby Społecznej. Próba zachowania anonimowości i podmiotowości kobiet i dzieci w powojennym chaosie, „Przegląd Historyczny”, 2018, 109 (4): 793–821.

[z J. Urbanek], ‘Etyczny zwrot’ w polskiej historii mówionej, „Wrocławski Rocznik Historii Mówionej”, 2017, 7: 7–34.

 ‘Libańczycy’ i ich losy w perspektywie biograficznej, „Wrocławski Rocznik Historii Mówionej, 2015, 5: 35–56.Świat, którego już nie ma. Wspomnienia Barbary Gołajewskiej-Chudzikiewicz, „Wrocławski Rocznik Historii Mówionej, 2015, 5: 143–198.

Artykuły nierecenzowane: sprawozdania, recenzje, eseje, wywiady:

Trzeci cykl Seminariów Historii Mówionej, „Wrocławski Rocznik Historii Mówionej”, 2025, 15: 401–403

Report on the Oral History Seminars (second edition), „Wrocławski Rocznik Historii Mówionej”, 2024, 14: 355–358.

Dom Małych Dzieci w Rybniku – miejsce spotkania polskich dzieci urodzonych z powodu wojny, „CzasyPismo”, 2023, 1-2 (23-24): 156-161.

‘When you listen to someone for hours you give them a lot’ – conversation with Gabriele Rosenthal about biographical interviews, „Wrocławski Rocznik Historii Mówionej”, 2023, 13: 270–287.

Report on the Oral History Seminars, „Wrocławski Rocznik Historii Mówionej”, 2023, 13: 346–350.

“If not now, when?” – conversation about crisis oral history with Mark Cave and Stephen M. Sloan, „Wrocławski Rocznik Historii Mówionej”, 2022, 12: 308–323.

Sprawozdanie z warsztatów Włoskiego Stowarzyszenia Historii Mówionej, Neapol, 12–13 listopada 2022 r., „Wrocławski Rocznik Historii Mówionej”, 2022, 12: 404–409.

[Recenzja] Adrianna Surmiak, Etyka badań jakościowych w praktyce. Analiza doświadczeń badaczy z osobami podatnymi na zranienie, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2022, ss. 239, „Przegląd Socjologiczny”, 2022, 71 (3): 217–224.

I never thought I could be seen as an oral historian’ – Fritz Schütze about the autobiographical narrative interview and oral history in conversation with Jakub Gałęziowski, „Wrocławski Rocznik Historii Mówionej”, 2021, 11: 238–260.

[z D. Czapigo], ‘I was tipped off that it would be good to interview one old shoemaker’ – Paul Thompson about his passion for interviewing, the power of voice and The Voice of the Past in conversation with Dominik Czapigo and Jakub Gałęziowski, „Wrocławski Rocznik Historii Mówionej”, 2021, 11: 262–275.

Sprawozdanie z warsztatów ‘Memory, remembrance and forgetting: Construction of Identity’, Warszawa 28-30 września 2016, „Wrocławski Rocznik Historii Mówionej”, 2017, 7: 471–476.

Polacy na Wschodzie. Mało znana kolekcja wspomnień, „Przegląd Historyczny”, 2015, 106 (3): 585–593.

Projekty badawcze / granty

Tłumaczenie na język angielski monografii „Niedopowiedziane biografie. Polskie dzieci urodzone z powodu wojny” (Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2022), Uniwersalia 2.1, Narodowy Program Rozwoju Humanistyki, grant nr NPRH/U21/SP/0063/2024/14, 2025-2028

Pomijane, asymilowane, zapomniane. Losy i doświadczenia dzieci urodzonych przez polskie robotnice przymusowe i dipiski, spłodzonych przez cudzoziemców, Sonata, NCN, 2023/51/D/HS3/01416, 2024-2027

Wyłom w systemie. “Firmy polonijne” 1976-1994 / A Breach in the System: The 'Polonia Firms’ 1976-1994, Mozart, NCN/FWF, 2021-2023

„Wolne przestrzenie”. Marginesy swobody w realnym socjalizmie: między adaptacją a eksperymentami / Rooms for Manoeuvre in State Socialism: Between Adaptation and Experiment, Beethoven, NCN/ DFG, 2016-2021

Children Born of War – Past, Present and Future (CHIBOW), Horizon 2020, MSCA ITN, 2016-2018